Türkiye’de uzun süredir büyük alışveriş merkezlerinin ve hipermarketlerinin işleyişlerini düzenleyecek yasanın eksikliğinin hissedildiğine dikkat çeken İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanı Zekeriya Mutlu,  yasanın yürürlüğe girmesi için İzmir Esnaf Teşkilatı’nın 15 yıldır mücadele verdiğini hatırlattı.   İESOB’nin onursal başkanı ve İzmir Milletvekili Mehmet Ali Susam’ın da esnaf yöneticisi olduğu yıllarda verdiği mücadeleyi hala sürdürdüğünü kaydeden Mutlu, ‘Esnaf sanatkarlar büyük alışveriş merkezlerinin, hipermarketlerin çalışmasına karşı değildir. Esnaf sanatkar haksız rekabete karşıdır. Esnaf sanatkarlar kuralsızca çalışan büyük mağazaların, küçük işletmelere karşı yürüttüğü haksız rekabetin önlenmesini beklemektedirler.

Esnaf teşkilatları, büyük alışveriş merkezlerinin ve hipermarketlerin çalışma koşullarını belirleyecek bir yasanın çıkarılmasını, ülke ekonomisinde kurallara bağlı serbest piyasa koşullarının hakim olmasını arzu etmektedirler.’dedi.

Esnaf rekabete hazır…

Esnafın büyük mağazalarla rekabete hazır olduğunu savunan Başkan Mutlu, ‘Esnaf sanatkarlarımız, çağdaş ülkelerde olduğu gibi, yasalarla düzenlenmiş bir ekonomik sistem içinde, eşit şartlarda, büyük mağazalarla rekabet etmeye hazırdır.

Küçük bir işletme, ruhsat almak, pazar günü çalışmak, işyeri açmak, tadil ruhsatnamesi çıkarmak için nasıl bazı vecibeleri yerine getiriyorsa; eksikleri varsa ticaretten nasıl men ediliyorsa, büyük mağazalar da aynı yükümlülükleri taşımalıdır. Alışveriş merkezlerinin bu yükümlülüklerini de ilgili yasa belirleyecektir.

Avrupa örnek alınmalı…

Avrupa ve Amerika, Türkiye’den daha önce benzer süreci yaşamış, çıkardığı yasalarla küçük işletmelerini korumuş, en azından büyük kuruluşlara küçük işletmelerinin eşit koşullar altında rekabet edecekleri ortamları hazırlamıştır.

Çünkü çağdaş ülkeler küçük işletmelerin ekonomik ve sosyal yapıdaki önemini kavramış ve kendi esnaf sanatkarlarından vazgeçememişlerdir.’ şeklinde konuştu.

Her kesimin sorunu…

Hipermarketlerin ülke sorunu olduğunu belirten İESOB Başkanı Zekeriya Mutlu sözlerini şöyle sürdürdü: ‘Kuralsızca çalışan büyük mağazalar, sadece esnaf sanatkarın değil, çiftçinin, sanayicinin, tüccarın, aracının, üreticinin, tüketicinin, kısaca toplumun tüm katmanlarının geleceklerini tehdit etmektedirler.

Kuralsızca çalışan hipermarketler, yerli üreticiden değerinin çok altında mal almakta, ödemelerini uzun vadelere yaymakta ayrıca raf kirası adı adında ücretler talep etmektedir.

Bunun yanında, çoğu yabancı sermayeli, çok uluslu mağazalar, Türkiye Gümrük Birliği anlaşmasını imzaladığı için, rahatlıkla dünyanın dört bir yanından en ucuz ürünü ithal ederek market raflarına dizebilmektedirler.

Alım gücü düşük tüketiciler, kalitesini ikinci plana atarak, kendilerine alternatifsiz sunulan bu ürünleri tercih etme noktasındadırlar.

Türkiye’den sıcak para akışını yurt dışına çıkaran bu sistem, yerli üreticiyi de hızla tüketmektedir.

Ayrıca büyük mağazaların, sanatkarları da olumsuz etkiledikleri gözden kaçmamalıdır. Son dönemde, özellikle yapı malzemesi ve elektronik ürünleri satan büyük mağazalar, montaj, nakliye ve tamirat konularında müşterilerinden kendi hizmetlerini tercih etmelerini istemektedirler. Bu durum, sanatını kullanarak geçimini sağlayan küçük işletmeleri felce uğratmaktadır.

Sıra Parlementoda… 

Görüldüğü üzere, alışveriş merkezlerinin ve hipermarketlerinin kuralsızca çalışması sadece esnaf sanatkarın sorunu değildir.

Son dönemde esnaf teşkilatlarının dışında diğer meslek örgütlerinin de bu konuda seslerini yükseltmeleri, toplumda bu gerçeğin kavrandığını göstermektedir.

Şimdi sıra, ülke yöneticilerindedir. Esnaf kuruluşlarının ve diğer meslek örgütlerinin görüşleri ışığında, bir üyesi olmak istediğimiz AB ülkelerinin yasaları göz önüne alınarak, büyük mağazaların çalışma koşullarını düzenleyen kanun vakit geçirilmeden çıkarılmalıdır.’